Τα καντούνια είναι τα στενά δρομάκια που διασχίζουν από άκρη σε άκρη την παλιά πόλη της Κέρκυρας και μερικά από τα παλαιότερα και παραδοσιακότερα χωριά της υπαίθρου. Το μοναδικό αυτό χαρακτηριστικό έχει αιώνες ζωής και έναν πολύ καλό λόγο ύπαρξης. Τα καντούνια υπήρξαν και είναι μέχρι σήμερα, σημείο συνάντησης, δημιουργίας ιστοριών και αναμνήσεων.
Ολόκληρη η παλιά πόλη του νησιού αποτελεί έναν δαιδαλώδη λαβύρινθο από στενά δρομάκια που ελίσσονται περίτεχνα μέσα από τα ψηλά, γερασμένα σπίτια. Η ύπαρξη των καντουνιών ταυτίζεται με αυτή της ίδιας της πόλης. Κατά την κατασκευή της, οι Ενετοί επέλεξαν να χτίσουν τα σπίτια τόσο κοντά το ένα με το άλλο ώστε σε περίπτωση εισβολής εντός του αστικού ιστού, οι εχθροί να μην έχουν τη δυνατότητα να ελιχθούν γρήγορα και σε μεγάλους αριθμούς, δυσκολεύοντας έτσι τις κινήσεις τους. Μερικά από τα πιο στενά καντούνια της πόλης έχουν πλάτος μόλις μερικών εκατοστών, όπου μόλις ένα άτομο μπορεί να τα διασχίσει κάθε φορά. Έτσι, με βάση την τακτική αυτή ανοικοδομήθηκε το σύνολο της παλιάς πόλης της Κέρκυρας, αποκτώντας πέρα από αμυντικό πλεονέκτημα, ένα ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό στυλ.
Τα καντούνια μπήκαν για τα καλά στην ζωή των Κερκυραίων και αποτελούν μέχρι και σήμερα σημείο αναφοράς. Ένα από τα γνωστότερα καντούνια είναι το «Πλατύ Καντούνι». Το συγκεκριμένο βρίσκεται στην συνοικία της Πόρτα Ρεμούντα, έχει αρχή την Ιόνιο Βουλή και τέλος του την Πλατεία της Σπιανάδας. Όπως δηλώνει με υπερηφάνεια και το όνομά του, το Πλατύ Καντούνι είναι το μεγαλύτερο σε πλάτος της πόλης και ουσιαστικά θα μπορούσε να παραλληλιστεί με έναν δρόμο μιας κατευθύνσεως. Ο συγκεκριμένος δρόμος διαθέτει μοναδική ιστορία. Έχει φιλοξενήσει κατά το παρελθόν σημαντικές υπηρεσίες και υποδομές της πόλης και σήμερα αποτελεί έναν δρόμο σημαντικού τουριστικού ενδιαφέροντος. Γύρω αυτό βρίσκονται διάφορα εστιατόριά και παραδοσιακές ταβέρνες που προσκαλούν τους επισκέπτες να επισκεφθούν το σημείο αυτό της πόλης με σκοπό να γνωρίσουν με έναν διαφορετικό τρόπο την κουλτούρα και την παράδοση της Κέρκυρας.
Εξίσου γνωστό και δημοφιλές είναι το Καντούνι του Μπίζη. Το συγκεκριμένο διατηρεί τα πρότυπα του στενόμακρου δρόμου και βρίσκεται δίπλα σε έναν από τους κεντρικότερους δρόμους της παλιάς πόλης στη συνοικία των Αγίων Αποστόλων. Το Καντούνι του Μπίζη πήρε το όνομά του από το αρχοντικό της ομώνυμης οικογένειας, του οποίου το επιβλητικό βόλτο θα συναντήσει κανείς μέχρι και σήμερα στον αριθμό 22. Το συγκεκριμένο είναι ένα από τα παλαιότερα και ομορφότερα παραδείγματα της αρχιτεκτονικής του 17ου και 18ου αιώνα. Στη κορυφή του βρίσκεται και το λεγόμενο «Μουριόνι» μια σκαλιστή κεφαλή που σκοπό είχε να εμποδίσει τα κακά πνεύματα και τους παρείσακτους να εισέλθουν στο σπίτι. Σήμερα το Καντούνι του Μπίζη είναι μια ιδανική επιλογή για όσους επιθυμούν να απολαύσουν τον καφέ ή το γεύμα τους, χαμένοι μέσα στον χρόνο. Τα καταστήματα του συγκεκριμένου δρόμου διατηρούν ιδιαίτερη αισθητική και προσκαλούν τους επισκέπτες να βιώσουν μια διαφορετική εμπειρία που σίγουρα θα τους μείνει αξέχαστη.
Το λεγόμενο «Καντούνι τ ‘Αγιού» βρίσκεται δίπλα από τον Ναό του πολιούχου και προστάτη του νησιού Αγίου Σπυρίδωνα και είναι ένα από τα ομορφότερα ολόκληρης της πόλης. Η μια άκρη του ακουμπάει τη συνοικία του Καμπιέλο και η άλλη το διάσημο Λιστόν. Η πανέμορφη εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα με το εντυπωσιακό καμπαναριό που φτάνει τα 40 μέτρα ύψος, προσδίδει μια μοναδική αίσθηση στο καντούνι και το μετατρέπει από έναν απλό σχετικά στενό δρόμο σε ένα μαγευτικό μέρος. Σε όλο του το μήκος ο επισκέπτης θα έχει την ευκαιρία να αγοράσει αναμνηστικά της επίσκεψής του στο νησί και να ακολουθήσει μερικά από τα υπόλοιπα καντούνια που εξερευνούν την υπόλοιπη πόλη.
Η σημασία των καντουνιών υπήρξε καταλυτική για την παράδοση και την κουλτούρα των Κερκυραίων και όχι άδικα. Τα στενά αυτά δρομάκια έφεραν πιο κοντά τους κατοίκους των σπιτιών, τους σύστησαν μεταξύ τους και δημιούργησαν σχέσεις, φιλίες, ακόμη και έχθρες. Το καντούνι ήταν και είναι σημείο για «καλαμπούρι» (κουβέντα) και κουτσομπολιό, καθώς και σημείο συνάντησης, ειδικότερα τα παλαιότερα χρόνια, όταν οι περισσότεροι κάτοικοι γνώριζαν τα τοπωνύμια της πόλης. Άλλωστε, δεν είναι τυχαίο πως στα παραδοσιακά Κερκυραϊκά Πετεγολέτσα (αυτοσχέδια κωμική παράσταση της αποκριάς), μεγάλο μέρος των διαλόγων και των σκετς λαμβάνει μέρος σε κάποιο καντούνι της παλιάς πόλης.
Η καθημερινότητα της Κέρκυρας εκτυλίσσεται μέχρι και σήμερα γύρω από τα καντούνια. Όλα τα καταστήματα και τα σπίτια του αστικού ιστού βρίσκονται δίπλα σε αυτά και αλληλοεπιδρούν συνεχώς μεταξύ τους. Οι κάτοικοι και οι επισκέπτες τα διασχίζουν καθημερινά και δημιουργούν αναμνήσεις που εμπλουτίζουν την μακραίωνη ιστορία τους.
