Η Κέρκυρα είναι ένα από τα νησιά της Ελλάδας που διαθέτει ιδιαίτερα μεγάλη και σημαντική ιστορία. Η ιστορία του νησιού ξεκινά ήδη από τα προϊστορικά χρόνια, όταν και καταγράφονται τα πρώτα σημάδια κατοίκησης της περιοχής. Σε ολόκληρη την έκταση της Κέρκυρας έχουν βρεθεί ευρήματα που μαρτυρούν όχι μόνο την ύπαρξη ανθρώπινης δραστηριότητας, αλλά και την εντελώς διαφορετική βιοποικιλότητα του νησιού.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περιοχή γύρω από το σημερινό χωριό του Αγίου Ματθαίου. Πιο συγκεκριμένα, σε μια έκταση που εκτείνεται από το σημερινό Γαρδίκι μέχρι και τη λίμνη Κορισσίων, έχουν βρεθεί ίχνη ζωής ήδη από τη παλαιολιθική εποχή, με ξέστρες, διάφορες αιχμές και θραύσματα πυριτόλιθου να αποτελούν βασικό τεκμήριο. Ακόμη, ιδιαίτερης σημασίας είναι και τα απολιθώματα διάφορων ζώων που κατοικούσαν στην ευρύτερη περιοχή της Κέρκυρας όπως αυτά του ελαφιού, άλλων μικρών θηλαστικών, ακόμη και ιπποπόταμου.
Με το πέρασμα των χρόνων και την παγκόσμια καθιέρωση του ανθρωπίνου είδους, η Κέρκυρα αναπτύχθηκε και αποτέλεσε τόπο με ιδιαίτερη γεωγραφική σημασία στον Ελλαδικό χώρο. Το νησί ταυτίζεται με εκείνο των Φαιάκων, όπως αναφέρει ο Όμηρος στο έπος της Οδύσσειας. Τότε προκύπτει και το έμβλημα της Κέρκυρας που χρησιμοποιείται μέχρι και σήμερα. Η «Απήδαλος Ναυς», υπήρξε το σύμβολο της ναυτικής δεξιοτεχνίας των Φαιάκων.
Μια από τις σημαντικότερες περιόδους για το νησί ξεκινάει όταν οι Κορίνθιοί αποφασίζουν να το αποικίσουν στα τέλη του 8ου αιώνα π.Χ. Βρίσκοντας καταφύγιο σε μια μικρή χερσόνησο νότια της σημερινής πόλης, ίδρυσαν την γνωστή σε όλους Παλαιόπολη. Οι Κερκυραίοι ήρθαν σταδιακά σε ρήξη με τους Κορίνθιους, αποκτώντας την ανεξαρτησία τους έχοντας μάλιστα καταγράψει την πρώτη ναυμαχία μεταξύ Ελλήνων το 664 π.Χ. Η Κέρκυρα αναπτύχθηκε ιδιαίτερα τα χρόνια που ακολούθησαν δημιουργώντας ισχυρή οικονομία και κόβοντας το δικό της νόμισμα, τον Φοίνικα. Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, η άνθιση του νησιού ήταν τέτοια ώστε του επέτρεψε να συντηρεί τον μεγαλύτερο στόλο στην Ελλάδα μετά την Αθήνα, έχοντας στο δυναμικό του 110 τριήρης. Βέβαια η ανάπτυξη της Κέρκυρας ήταν και μια από τις πολλές αφορμές του Πελοποννησιακού πολέμου.
Η αρχαία πόλη της Κέρκυρας με το όνομα Παλαιόπολη, γνωστή και ως Χερσούπολη, εκτείνονταν σε μια απόσταση από το σημερινό αεροδρόμιο, μέχρι και την περιοχή του Κανονιού. Ο οικισμός αυτός είχε δύο λιμάνια, το Υλλαϊκό στα δυτικά και εκείνο του Αλκινόου κοντά στη περιοχή του Ανεμόμυλου. Τα αρχαιολογικά ευρήματα της περιοχής. Μας δίνουν τη δυνατότητα να παρατηρήσουμε και να εξερευνήσουμε την κουλτούρα, την αρχιτεκτονική και την τέχνη της εποχής. Οι ναοί αφιερωμένοι στην Ήρα και την Άρτεμις, είναι ίσως τα σημαντικότερα ερείπια, σε συνδυασμό με το μνημείο του Μενεκράτη. Σταδιακά, κατοικήθηκε και ένα μέρος του βορίου τμήματος του νησιού, στις περιοχές της Ρόδας και της Αχαράβης, ενδεικτικό της δύναμης της αρχαίας Κέρκυρας.
Η σταδιακές αναταραχές της αρχαίας Κέρκυρας ξεκινάν ήδη από την κατάκτησή της από τους Ρωμαίους κατά το 229 π.Χ. Για αρκετούς αιώνες ακόμη το νησί θα γνωρίσει ταραγμένες περιόδους, μιας και η κυριαρχία των Ρωμαίων συνεπάγεται πολλών επιπτώσεων. Η πόλη θα γνωρίσει καταστροφές και ανεγέρσεις, επιπτώσεις των εσωτερικών συγκρούσεων της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η εποχή σηματοδοτεί και την ανάπτυξη της Κασσιώπης, οικισμού ιδιαίτερης γεωγραφικής σημασίας. Η Κέρκυρα εκχριστιανίζεται το πρώτο μισό του 1ου αιώνα μ.Χ. από τους μαθητές του αποστόλου Παύλου, Ιάσωνα και Σωσίπατρο. Σταδιακά ο χριστιανισμός επικρατεί πλήρως στο νησί και έτσι ολοκληρώνεται ένας μεγάλος κύκλος εξελίξεων που σηματοδοτεί και το τέλος της ευρύτερης αρχαϊκής εποχής της Κέρκυρας.
Τα σημάδια του παρελθόντος αποτέλεσαν τη βάση για την εξέλιξη του νησιού στο μέλλον. Η Κέρκυρα γνώρισε μεγάλες αναταραχές τα επόμενα χρόνια, γεγονός που οδήγησε σε μερικές από τις σημαντικότερες αλλαγές στην ιστορία του νησιού. Πλέον, η αρχαία Κέρκυρα αποτελεί μέρος της ιστορίας του νησιού, αλλά και της καθημερινότητας πολλών κατοίκων, καθώς πολλά από απομεινάρια της βρίσκονται στον αστικό ιστό της περιοχής που μέχρι και σήμερα ονομάζεται Παλαιόπολη, θυμίζοντας το παρελθόν και την μακρά ιστορία της Κέρκυρας.
